Çocukların gelişimi yalnızca fiziksel sağlıkla sınırlı değildir; duygusal, davranışsal ve bilişsel gelişimleri de yaşam kalitelerini belirler. Psikiyatrik görüş almak, çocuğun genel iyilik halini güçlendirmek ve gelecekteki sorunların önüne geçmek için kritik önem taşır. Aşağıda başlıca nedenler özetlenmiştir:

• Erken tanı ve müdahale: Ruhsal veya davranışsal sorunların erken dönemde tespit edilmesi, zamanında ve etkili müdahale olanağı sağlar. Erken müdahale akademik başarıyı, sosyal ilişkileri ve aile içi dinamikleri olumlu yönde etkiler.

• Bireyselleştirilmiş değerlendirme ve tedavi planı: Psikiyatrik görüş, çocuğun gelişimsel düzeyi, kişilik özellikleri, çevresel faktörleri ve tıbbi geçmişi göz önünde bulunduran kapsamlı bir değerlendirme sunar. Buna göre ilaç, terapi, psikoeğitim veya okul destekleri gibi kişiye özel planlar oluşturulur.

• Davranışsal sorunların arkasındaki nedenlerin anlaşılması: Duygusal sıkıntı, dikkat eksikliği, öğrenme güçlüğü, otizm spektrumu veya içsel/ dışsal problemler gibi farklı kaynaklar benzer belirtiler verebilir. Uzman değerlendirmesi, semptomların kökenini belirleyerek yanlış yönlendirilmiş müdahalelerin önüne geçer.

• Aile eğitimi ve destek: Psikiyatrik görüş, ebeveynlere çocuğun ihtiyaçları konusunda bilgi verir; etkili ebeveynlik stratejileri, kriz yönetimi ve iletişim becerileri konusunda rehberlik sağlar. Aile desteği, tedavi sürecinin başarısını artırır.

• Okul ve sosyal işlevselliğin geliştirilmesi: Uzman önerileri doğrultusunda düzenlenen destekler; okul başarısını, arkadaş ilişkilerini ve günlük yaşam becerilerini iyileştirir. Gerekirse okul ile iş birliği yapılarak uygun düzenlemeler sağlanır.

• Komorbiditelerin yönetimi: Ruhsal bozukluklar sıklıkla birden fazla sorunu bir arada getirir. Psikiyatrik değerlendirme, eşlik eden bozuklukların tanınmasını ve bütüncül bir tedavi yaklaşımı uygulanmasını sağlar.

• Uzun vadeli izlem ve önleme: Düzenli takipler hastalığın seyrini izlemeye, tedaviye yanıtı değerlendirmeye ve gerektiğinde erken müdahale sağlamaya olanak tanır. Bu, ileride ortaya çıkabilecek daha ciddi sorunların önlenmesine yardımcı olur.

Sonuç olarak, çocuğun yaşam kalitesini artırmak için psikiyatrik görüş almak; doğru tanı, bireysel tedavi planı, aile ve okul desteği ile çocuğun duygusal ve sosyal becerilerini güçlendirir, akademik ve günlük işlevselliğini iyileştirir ve uzun vadede sağlıklı gelişimini destekler. Prof. Dr. Fethi Turan olarak, her çocuğun özgün olduğunu ve multidisipliner, empatik yaklaşımla değerlendirilmesinin en etkili yol olduğunu vurgularım.

• Doğru tanı ve değerlendirme:

  • Ruhsal durum değerlendirmesi, tıbbi öykü, ilaç kullanımının gözden geçirilmesi, bilişsel işlevlerin ve işlevselliğin değerlendirilmesi yaşam kalitesini etkileyen sorunların belirlenmesini sağlar.

  • Depresyon, anksiyete, demans, uyku bozuklukları, delirium gibi yaygın durumlardan hangisinin veya hangilerinin etkili olduğunu saptayarak uygun tedavi planı oluşturur.

• Bireye özel tedavi planı:

  • Farmakoterapi: Yaşlılarda ilaç seçimi, doz ayarlamaları ve etkileşimlerin dikkatli yönetimi ile semptomların azaltılması ve yaşam kalitesinin yükseltilmesi hedeflenir.

  • Psikoterapi: Bilişsel davranışçı terapi, yaşamı yeniden yapılandırma, yas ve kayıp terapileri, kişilerarası terapi gibi yöntemlerle duygu düzenleme, başa çıkma becerileri ve ilişki düzenlemeleri desteklenir.

  • Kronik hastalıklarla başa çıkma ve ağrı yönetimi stratejileri dahil edilerek bütüncül yaklaşım sağlanır.

• Kognitif destek ve nöropsikolojik müdahaleler:

  • Hafıza, dikkat ve yürütücü işlevleri destekleyen bilişsel rehabilitasyon ve bilişsel egzersiz programları uygulanır.

  • Erken dönemde bilişsel gerileme tespit edilirse, koruyucu stratejiler ve yaşam tarzı değişiklikleri önerilir.

• Fonksiyonel ve sosyal destek sağlanması:

  • Sosyal izolasyon ve yalnızlıkla mücadele