Erişkin tipi Dikkat Eksikliği/Hiperaktivite Bozukluğu (DEHB) olan bireylere psikiyatrik yardım nasıl sağlanır — kısa ve öz:

Tanı: Ayrıntılı klinik görüşme, yaşam öyküsü, erken döneme ait belirtiler, iş ve sosyal işlevsellik değerlendirmeleri ile birlikte yaygın eş tanılar (anksiyete, depresyon, madde kullanımı vb.) sorgulanır; gerekli görüldüğünde standart ölçme araçları ve ölçekler kullanılarak kesin tanı konur.

İlaç tedavisi: Semptomların niteliğine göre psikotrop ilaçlar (stimulantler veya non‑stimulantler) reçete edilir; etkili dozun bulunması için doz ayarı yapılır, tedavi yanıtı ve olası yan etkiler düzenli aralıklarla izlenir, ilaç etkileşimleri ve eşlik eden tıbbi durumlar dikkate alınır.

Psikoterapi: Bilişsel davranışçı terapi (BDT) ve DEHB’ye özgü davranışsal müdahaleler uygulanır; dikkat yönetimi, planlama, zaman yönetimi, önceliklendirme ve problem çözme becerileri öğretilir; gerektiğinde bireysel veya grup terapisi seçenekleri değerlendirilir.

Psikoeğitim: Hastaya ve aileye/partnerine DEHB’nin doğası, beklenen seyrine ilişkin bilgi verilir; semptom yönetimi, tedavi hedefleri, ilaçların olası etkileri ve gerçekçi beklentiler açıkça paylaşılır, tedaviye katılım ve uyum teşvik edilir.

Davranışsal ve beceri müdahaleleri: Günlük yaşamı kolaylaştıracak organizasyon yöntemleri, hedef belirleme teknikleri, dikkat artırıcı stratejiler, zamanlayıcı ve hatırlatıcı kullanımı ile uyku ve yaşam tarzı düzenlemeleri (uyku hijyeni, egzersiz, beslenme) uygulanır.

Eşlik eden sorunların tedavisi: Depresyon, anksiyete, uyku bozuklukları, madde kullanım bozukluğu gibi durumlar paralel olarak değerlendirilir ve gerekli tedaviler entegre biçimde yürütülür; koordineli, çok disiplinli yaklaşım benimsenir.

İzlem ve koordinasyon: Düzenli takip randevuları ile tedavi yanıtı, ilaç uyumu ve yan etkiler değerlendirilir; gerektiğinde psikolog, nörolog, aile hekimi ve diğer ilgili uzmanlarla işbirliği sağlanarak bakım koordine edilir.

Amaç: Semptomların azaltılması ve yönetilmesi, bireyin işlevselliğinin, kişilerarası ilişkilerinin ve genel yaşam kalitesinin artırılması; sürdürülebilir stratejilerle uzun vadeli başa çıkma ve öz-yeterlik sağlanması.